คู่มือการฝึกว่าด้วยแบบฝึกท่ากระบี่ และการปฏิบัติของผู้อัญเชิญธงชัยเฉลิมพล
ท่าถอดหมวก
- 1. เรื่องที่จะทำการฝึก
การใช้กระบี่สำหรับนายทหาร “ท่าถอดหมวก”
- 2. ความมุ่งหมาย
เพื่อให้ปฏิบัติได้ถูกต้องตามแบบฝึกและเป็นระเบียบแบบแผนเดียวกันของกองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
- 3. ประโยชน์หรือโอกาสที่ใช้
ใช้ประกอบพิธีทางศาสนาหรือใช้ตรวจการแต่งกาย
- 4. คำบอก
เป็นคำบอก “รวด” ใช้คำบอก “ถอดหมวก”
- 5. การปฏิบัติ
แบ่งออกเป็น 2 กรณี คือ เมื่อใช้ซองกระบี่ (3 ขั้นตอน) และเมื่อใช้สายกระบี่ (6 ขั้นตอน)
ลำดับการปฏิบัติ
12 ตอนเมื่อใช้ซองกระบี่ด้ายถัก ตอนที่ 1
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก, ตอนที่หนึ่ง” ให้ผู้ปฏิบัติยกแขนซ้ายท่อนล่างขึ้นมาข้างลำตัวในลักษณะงอข้อศอก แขนซ้ายท่อนล่างขนานกับพื้นและตั้งฉากกับลำตัวพร้อมกับพลิกหงายฝ่ามือซ้ายขึ้น มือซ้ายจับกำฝักกระบี่ไว้ในลักษณะหงายมือ โกร่งกระบี่ชี้ไปทางขวา ตัวกระบี่ทอดขนานกับพื้น แนบชิดกับลำตัวทางด้านซ้าย ปลายฝักกระบี่ชี้ไปด้านหลัง
เมื่อใช้ซองกระบี่ด้ายถัก ตอนที่ 2
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก, ตอนที่สอง” ให้ผู้ปฏิบัติยกมือขวาขึ้นไปจับที่กะบังหมวก นิ้วทั้งสี่ทาบไปกับกะบังหมวกด้านบนและเป็นแนวเดียวกันกับแขนท่อนล่าง นิ้วหัวแม่มืออยู่ด้านล่างของกะบังหมวก แขนขวาท่อนบนขนานกับพื้นยื่นไปทางขวาค่อนไปข้างหน้าเล็กน้อย
เมื่อใช้ซองกระบี่ด้ายถัก ตอนที่ 3
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก, ตอนที่สาม” ให้ผู้ปฏิบัติใช้มือขวายกหมวกออกจากศีรษะมาวางสวมที่โกร่งกระบี่บริเวณหัวช้าง โดยให้หน้าหมวกหันไปทางขวา มือขวาจับกะบังหมวกในลักษณะคีบด้วยนิ้วทั้งสี่เรียงชิดติดกัน ข้อมือเป็นแนวเดียวกันกับแขนขวาท่อนล่าง นิ้วหัวแม่มือซ้ายกดที่โคนกะบังหมวกหรือเม็ดดุม (หมวกหม้อตาล) กดติดกับหัวช้าง แล้วสะบัดมือขวาลงมาอยู่ที่ข้างขาขวาอย่างรวดเร็วและแข็งแรง
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ท่าเริ่มต้น
ผู้ปฏิบัติอยู่ในลักษณะของท่าเรียบอาวุธเมื่อใช้สายสะพายกระบี่
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 1
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก–ตอนที่หนึ่ง” ให้ผู้ปฏิบัตินำมือขวาขึ้นมาวางไว้ที่หัวช้างอย่างรวดเร็วและแข็งแรง ในลักษณะคว่ำมือ โดยให้นิ้วทั้งห้าเหยียดตึงเรียงชิดติดกัน ปลายนิ้วชี้ไปทางด้านซ้าย ให้ข้อที่สองของนิ้วกลางวางอยู่บนหัวช้าง ส่วนต่างๆ ของร่างกายอยู่ในลักษณะของท่าเรียบอาวุธ
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 2 (จับด้ามกระบี่)
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก–ตอนที่สอง” ให้ผู้ปฏิบัติเลื่อนมือซ้ายขึ้นมาจับที่ด้ามกระบี่ โดยให้นิ้วทั้งสี่จับกำอยู่ที่ด้ามกระบี่ นิ้วหัวแม่มือทาบอยู่บนหัวช้างอยู่ใต้มือขวา
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 2 (ภาพรวม)
ลักษณะท่าทางโดยรวมในตอนที่สอง มือขวาวางบนหัวช้างและมือซ้ายเลื่อนขึ้นมาจับกำด้ามกระบี่
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 3
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก–ตอนที่สาม” ให้ผู้ปฏิบัติสะบัดมือขวาลงมาอยู่ที่ข้างขาขวาอย่างรวดเร็วและแข็งแรง
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 4
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก–ตอนที่สี่” ให้ผู้ปฏิบัติยกมือขวาขึ้นไปจับที่กะบังหมวก นิ้วทั้งสี่ทาบไปกับกะบังหมวกด้านบนและเป็นแนวเดียวกันกับแขนท่อนล่าง นิ้วหัวแม่มืออยู่ด้านล่างของกะบังหมวก แขนขวาท่อนบนขนานกับพื้นยื่นไปทางขวาค่อนไปข้างหน้าเล็กน้อย
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 5
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก–ตอนที่ห้า” ให้ผู้ปฏิบัติใช้มือขวายกหมวกออกจากศีรษะมาวางสวมที่โกร่งกระบี่บริเวณหัวช้าง โดยให้หน้าหมวกหันไปทางขวา มือขวาจับกะบังหมวกในลักษณะคีบด้วยนิ้วทั้งสี่เรียงชิดติดกัน ข้อมือเป็นแนวเดียวกันกับแขนขวาท่อนล่าง นิ้วหัวแม่มือซ้ายกดที่โคนกะบังหมวกหรือเม็ดดุม (หมวกหม้อตาล) กดติดกับหัวช้าง
เมื่อใช้สายสะพายกระบี่ ตอนที่ 6
เมื่อได้ยินคำบอก “ถอดหมวก–ตอนที่หก” ให้ผู้ปฏิบัติสะบัดมือขวาลงมาอยู่ที่ข้างขาขวาอย่างรวดเร็วและแข็งแรง
กรณีไม่สวมถุงมือ (การประกบถุงมือ)
กรณีไม่สวมถุงมือ ให้ประกบถุงมือหันด้านฝ่ามือเข้าหากัน วางขอบถุงมือให้เสมอกัน ตอนที่สองใช้มือซ้ายเลื่อนถุงมือขึ้นมาวางบนหัวช้าง และใช้มือขวาจัดระเบียบถุงมือให้ปลายนิ้วไปทางขวา ใช้นิ้วหัวแม่มือซ้ายกดไว้ ตอนที่ห้ายกหมวกมาวางสวมโกร่งกระบี่และเลื่อนถุงมือขึ้นมาวางบนหมวกบริเวณโคนกะบังหมวก