พระราโชบายและปรัชญาพระราชทาน
ราชสวัสดิ์
หลักปฏิบัติ 10 ประการของข้าราชบริพารและทหารมหาดเล็ก พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6
ปรับปรุงล่าสุด
บทพระราชนิพนธ์ “ราชสวัสดิ์”
พระราชนิพนธ์ใน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6
โรงเรียนทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
โบราณว่าเป็นข้าจอมกษัตริย์
ราชสวัสดิ์ต้องเพียรเรียนรักษา
ท่านกำหนดจดไว้ในตำรา
มีมาแต่โบราณช้านานครัน
หนึ่งวิชาสามารถมีอย่างไร
ไม่ปิดไว้ให้ท่านทราบทุกสิ่งสรรพ์
หนึ่งกล้าหาญทำการถวายนั้น
มุ่งมั่นจนสำเร็จเจตนา
หนึ่งมิได้ประมาทราชกิจ
ชอบผิดตริตรึกหมั่นศึกษา
หนึ่งสัตย์ซื่อถือธรรมจรรยา
เหมือนสมาทานศีลไว้มั่นคง
หนึ่งเสงี่ยมเจียมตัวไม่กำเริบ
เอื้อมเอิบหยิ่งเย่อเพ้อหลง
หนึ่งอยู่ใกล้ชิดติดพระองค์
ไม่ทำเทียมด้วยทะนงพระกรุณา
หนึ่งไซร้ไม่ร่วมราชาอาสน์
ด้วยอุบาทว์จัญไรเป็นหนักหนา
หนึ่งเข้าเฝ้าสังเกตซึ่งกิจจา
ไม่ใกล้ไกลไปกว่าสมควรการ
หนึ่งผู้หญิงชาวในไม่พันพัว
เล่นหัวผูกรักสมัครสมาน
หนึ่งสามิภักดิ์รักใคร่ในภูบาล
ถึงถูกกริ้วทนทานไม่ตอบแทน
สรุปหลักราชสวัสดิ์ 10 ประการ
หลักราชสวัสดิ์ คือแบบแผนความประพฤติและจรรยาบรรณของข้าราชบริพารและทหารมหาดเล็กในการถวายงานรับใช้ใกล้ชิดเบื้องพระยุคลบาท สรุปได้เป็น 10 ข้อสำคัญดังนี้:
- มีความรู้ความสามารถ: มีวิชาการสิ่งใดต้องนำมาใช้ถวายงานอย่างเต็มที่ ไม่ปิดบังซ่อนเร้น
- มีความกล้าหาญเด็ดเดี่ยว: ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความมุ่งมั่น ตั้งใจจริงจนบรรลุเป้าหมาย
- รอบคอบ ไม่ประมาท: ตรวจตราศึกษาความถูกต้องในราชการ พิจารณาชอบผิดอย่างรอบคอบ
- ซื่อสัตย์สุจริต: ถือความซื่อสัตย์และคุณธรรมเป็นหลักประดุจการสมาทานศีล
- เจียมตัว อ่อนน้อมถ่อมตน: ไม่กำเริบ ไม่หยิ่งผยอง หรือลุ่มหลงในอำนาจหน้าที่
- รู้ที่ต่ำที่สูง: แม้ได้รับพระกรุณาอยู่ใกล้ชิด ก็ไม่ตีตนเสมอหรือทำเทียมพระองค์
- เคารพสิ่งของและสถานที่พระมหากษัตริย์: ไม่นั่งหรือใช้ที่ประทับอันมิบังควร
- รู้กาลเทศะในการเข้าเฝ้าฯ: สังเกตการเสด็จฯ และพระราชกิจ รักษาระยะห่างที่พอดี ไม่ใกล้หรือไกลเกินควร
- สำรวมระวังฝ่ายใน: ไม่เกาะแกะหรือผูกสัมพันธ์กับสตรีชาวในอันก่อให้เกิดความมัวหมอง
- จงรักภักดีอย่างแน่วแน่: มีความกตัญญูกตเวทีและภักดีต่อองค์พระประมุข แม้ต้องเผชิญความเหนื่อยยากหรือถูกลงทัณฑ์ก็อดทน ไม่คิดตอบโต้